Miconazole
Tên thuốc gốc: Miconazole nitrate
Tên biệt dược: Conofite, Easotic (thành phần phối hợp), Surolan (thành phần phối hợp), Daktarin, Malaseb (thành phần dầu gội phối hợp)
Nhóm dược lý: Thuốc kháng nấm phổ rộng thuộc dẫn xuất imidazole
Nội dung
Chỉ định
Miconazole được chỉ định để điều trị tại chỗ các bệnh lý nhiễm nấm da ngoài da, nhiễm nấm men ống tai ngoài và viêm da tiết bã ở chó, mèo và ngựa.
Các chỉ định lâm sàng chi tiết:
1. Điều trị bệnh nấm da (dermatophytosis): Đặc trị nhiễm nấm sợi thân lông và bề mặt da gây ra bởi Microsporum canis, Microsporum gypseum và Trichophyton mentagrophytes.
2. Điều trị viêm tai ngoài do nấm men (Otitis externa): Tiêu diệt triệt để nấm men cơ hội Malassezia pachydermatis trong ống tai, thường được phối hợp với kháng sinh (gentamicin/polymyxin B) và kháng viêm (hydrocortisone aceponate/prednisolone) trong các chế phẩm nhỏ tai thương mại.
3. Điều trị viêm da tiết bã nhiễm khuẩn và nấm (Seborrheic dermatitis): Phối hợp với Chlorhexidine dưới dạng dầu gội y khoa để điều trị viêm da phức hợp do Malassezia và vi khuẩn Staphylococcus pseudintermedius gây ra.
4. Điều trị nhiễm nấm Candida: Tiêu diệt nấm men đường tiêu hóa và niêm mạc ẩm.
Dược lực học
Miconazole là hoạt chất kháng nấm phổ rộng thuộc nhóm imidazole. Cơ chế tác dụng dược lý chính là ức chế enzym 14-alpha-demethylase (một enzym thuộc hệ Cytochrome P450 của nấm), ngăn chặn sự chuyển đổi lanosterol thành ergosterol – thành phần lipid chính cấu tạo màng tế bào nấm.
Sự thiếu hụt ergosterol làm suy giảm tính toàn vẹn cấu trúc màng, tăng tính thấm màng tế bào. Đồng thời, miconazole gây tích tụ các gốc peroxide độc hại nội bào, dẫn đến hoại tử tế bào nấm. Thuốc diệt hiệu quả nấm men Malassezia pachydermatis và nấm sợi (dermatophytes) gây bệnh trên da tai chó mèo.
Dược động học
Dạng bào chế lâm sàng: Kem bôi da, dung dịch nhỏ tai phối hợp (như Easotic).
Hấp thu và phân bố:
– Hấp thu hệ thống qua da lành và tai ngoài dưới 1%. Thuốc liên kết rất mạnh với lớp sừng keratin ở da để duy trì tác dụng diệt nấm tại chỗ kéo dài.
Chuyển hóa và thải trừ:
– Lượng nhỏ hấp thu vào máu được chuyển hóa hoàn toàn tại gan và thải trừ chủ yếu qua phân.
Chống chỉ định
1. Động vật mẫn cảm với miconazole hoặc các chất kháng nấm imidazole khác.
2. Chống chỉ định tuyệt đối nhỏ tai khi thủng màng nhĩ: Không sử dụng các chế phẩm tai chứa miconazole nếu màng nhĩ của vật nuôi bị rách hoặc thủng, do thuốc đi vào tai trong gây nhiễm độc ốc tai tiền đình dẫn đến điếc vĩnh viễn hoặc mất thăng bằng.
Thận trọng - Cảnh báo
1. Tránh để thuốc bôi tiếp xúc trực tiếp với mắt của vật nuôi. Nếu vô tình dính vào mắt, phải rửa ngay bằng nước sạch hoặc dung dịch muối sinh lý.
2. Không cho vật nuôi liếm vùng da vừa bôi thuốc để tránh kích ứng niêm mạc miệng và đường tiêu hóa.
Cách dùng chi tiết
Vệ sinh sạch sẽ và lau khô vùng da bị tổn thương hoặc ống tai ngoài trước khi bôi/nhỏ thuốc. Đeo loa chống liếm nếu bôi ở các vị trí vật nuôi dễ liếm phải.
Loài
Cách dùng
Lưu ý lâm sàng
Tác dụng phụ
1. Tại vùng da bôi thuốc: Kích ứng nhẹ, đỏ da, ngứa hoặc cảm giác nóng rát nhẹ tạm thời.
2. Tại tai: Đỏ sưng ống tai ngoài. Ngừng thuốc ngay và báo bác sĩ thú y nếu vật nuôi có biểu hiện nghiêng đầu, mất thăng bằng hoặc điếc đột ngột sau khi nhỏ thuốc.
Quá liều và cách xử lý
Xử lý quá liều:
– Do hấp thu hệ thống qua da cực kỳ thấp, hầu như không xảy ra hiện tượng quá liều hệ thống khi dùng ngoài da. Nếu vật nuôi nuốt phải lượng lớn thuốc bôi, có thể gây nôn mửa, tiêu chảy nhẹ; tiến hành điều trị triệu chứng hỗ trợ.
Tương tác thuốc
Chưa ghi nhận tương tác bất lợi lâm sàng đáng kể khi sử dụng ngoài da tại chỗ. Tránh dùng chung với các thuốc bôi da tính acid cao để không làm giảm hoạt tính của miconazole.
Bảo quản thuốc
Bảo quan ở nhiệt độ phòng dưới 30°C. Tránh ánh sáng trực tiếp.
Thông tin dặn dò chủ nuôi
1. Kiên trì bôi thuốc đủ liệu trình (thường từ 2-4 tuần), ngay cả khi vết thương ngoài da nhìn đã lành để phòng ngừa nấm tái phát.
2. Rửa tay sạch bằng xà phòng sau khi bôi thuốc cho vật nuôi.