Fluoxetine

Tên thuốc gốc: Fluoxetine (Fluoxetine HCl)

Tên biệt dược: Reconcile (Thú y), Prozac (Nhân y)

Nội dung

Chỉ định

Chó:
• Được FDA thú y phê duyệt (dưới tên thương mại Reconcile) để điều trị chứng “Lo âu chia xa” (Separation anxiety) – chó sủa bới, cắn phá đồ đạc khi chủ đi vắng.
• Dùng để trị hội chứng sợ tiếng ồn (pháo hoa, sấm sét), rối loạn ám ảnh cưỡng chế (liếm tay chân liên tục, cắn đuôi) hoặc hành vi hung hăng thái quá.
Mèo:
• Rất hiệu quả trong việc điều trị hành vi đái bậy/đánh dấu nước tiểu (urine marking) trong nhà do stress, cũng như các hành vi hung hăng với mèo khác.

Dược lực học

Fluoxetine thuộc nhóm thuốc ức chế tái hấp thu chọn lọc Serotonin (SSRI). Nó hoạt động bằng cách ngăn chặn não tái hấp thu serotonin, làm tăng lượng serotonin sẵn có ở các nơ-ron thần kinh. “Hormone hạnh phúc” này tăng lên giúp chó/mèo bình tĩnh hơn, bớt hoảng sợ và giảm phản ứng tiêu cực.

Dược động học

Đặc điểm quan trọng nhất của Fluoxetine và chất chuyển hóa của nó (norfluoxetine) là thời gian bán hủy cực kỳ dài (từ vài ngày đến hơn 1 tuần). Do đó, khi muốn ngừng thuốc và chuyển sang một loại thuốc thần kinh khác (đặc biệt là nhóm MAOI), bắt buộc phải có một thời gian rửa thuốc (washout period) dài ít nhất 6 tuần để thuốc cũ thải hết khỏi cơ thể.

Chống chỉ định

• Chống chỉ định ở động vật có tiền sử bệnh động kinh hoặc hay bị co giật.
• Chống chỉ định dùng chung với các thuốc nhóm MAOIs (như Selegiline, Amitraz).

Thận trọng - Cảnh báo

CẢNH BÁO TƯƠNG TÁC VỚI VÒNG CỔ TRỊ RẬN:
Nhiều loại vòng cổ hoặc thuốc nhỏ gáy trị ve rận (đặc biệt là trị ghẻ Demodex) có chứa hoạt chất Amitraz (một chất thuộc nhóm MAOI). TUYỆT ĐỐI KHÔNG cho chó đang uống Fluoxetine sử dụng thuốc/vòng cổ chứa Amitraz vì sẽ gây Hội chứng Serotonin chết người.

Cách dùng chi tiết

Đối với mèo, việc sử dụng thuốc mỡ Fluoxetine bôi qua da (transdermal gel) vào vành tai KHÔNG ĐƯỢC KHUYẾN CÁO vì sinh khả dụng cực kỳ kém (chỉ hấp thu khoảng 10% so với thuốc uống), dẫn đến không có tác dụng điều trị.

Loài

Cách dùng

Lưu ý lâm sàng

Chó
Điều trị lo âu, rối loạn hành vi:
• 1 – 2 mg/kg uống mỗi 24 giờ (1 lần/ngày).
• Có thể mất 4 – 8 tuần để thuốc có tác dụng.
Theo dõi tình trạng chán ăn, sụt cân.
Mèo
Điều trị đái bậy / Đánh dấu lãnh thổ:
• 0,5 – 1,3 mg/kg uống mỗi 24 giờ.
• Sau 8-12 tuần điều trị thành công, có thể bắt đầu cai thuốc bằng cách giảm liều 25% mỗi tuần.
Chỉ dùng thuốc uống, không dùng thuốc bôi da.

Tác dụng phụ

• Chán ăn, sụt cân: Đây là tác dụng phụ phổ biến nhất (gặp ở 30% chó). Bác sĩ thường khuyên bắt đầu từ liều rất nhỏ rồi tăng dần để thú cưng quen thuốc và ít bị chán ăn.
• Buồn ngủ, lờ đờ, hoặc đôi khi rối loạn tiêu hóa (nôn, tiêu chảy).
• Ở mèo có thể gặp tình trạng rối loạn giấc ngủ, cáu gắt.

Quá liều và cách xử lý

Quá liều gây nôn mửa, chảy nước dãi, giãn đồng tử, kêu la, kích động mạnh và co giật. Cấp cứu bằng cách gây nôn (nếu mới uống), cho uống than hoạt tính và dùng Diazepam để chống co giật. Cyproheptadine có thể được dùng làm thuốc giải độc (đối kháng serotonin).

Tương tác thuốc

• Hội chứng Serotonin (Cực kỳ nguy hiểm): Gây co giật, sốt cao, tim đập nhanh và tử vong. Xảy ra khi dùng chung Fluoxetine với: Tramadol, Amitraz, Selegiline, TCA (Clomipramine, Amitriptyline).
• NSAIDs (Meloxicam, Carprofen): Dùng chung với SSRIs làm tăng nguy cơ viêm loét và chảy máu dạ dày ruột.

Bảo quản thuốc

Bảo quản ở nhiệt độ phòng (20-25 độ C), tránh ánh sáng và độ ẩm. Tránh xa tầm tay trẻ em và thú cưng (do thuốc có vị ngon, chó có thể ăn vụng và ngộ độc).

Thông tin dặn dò chủ nuôi

• Thuốc cần thời gian: Bạn có thể sẽ không thấy bất kỳ sự cải thiện nào trong 1-2 tuần đầu. Thuốc thường mất từ 4 đến 8 tuần mới phát huy đầy đủ tác dụng.
• Phải kết hợp với các bài huấn luyện hành vi (behavior modification) theo hướng dẫn của bác sĩ chứ không chỉ phụ thuộc vào thuốc.
• Nếu chó/mèo bị nôn mửa, hãy cho uống thuốc kèm với thức ăn.
• Không được tự ý dừng thuốc đột ngột.

Thông tin biên tập viên

Biên tập bởi đội ngũ HelloVet