Trilostane

Thuốc nội tiết, Thuốc ức chế thượng thận

Tên thuốc gốc: Trilostane

Tên biệt dược: Vetoryl, Modrastane

Chỉ định

Chó:
• Là thuốc LỰA CHỌN ƯU TIÊN hiện nay (thay thế cho Mitotane) để điều trị Hội chứng Cushing (Hyperadrenocorticism – Cường vỏ thượng thận), bất kể là do tuyến yên hay do u tuyến thượng thận gây ra.
• Dùng để điều trị hội chứng rụng lông X (Alopecia X).
Mèo: Có thể dùng để điều trị Cushing ở mèo (ít gặp hơn chó).

Dược lực học

Trilostane là chất ức chế cạnh tranh enzyme 3-beta hydroxysteroid dehydrogenase ở tuyến thượng thận. Quá trình này ức chế trực tiếp sự tổng hợp của 3 hormone quan trọng: Cortisol, Aldosterone và Androgen. Thuốc có tác dụng kìm hãm tạm thời (có thể đảo ngược) và phụ thuộc vào liều lượng sử dụng.

Dược động học

Thuốc hấp thu nhanh nhưng khá thất thường qua đường tiêu hóa. Đỉnh tác dụng đạt được sau khoảng 1.5 – 2 giờ. Đặc biệt lưu ý: Sự hấp thu của Trilostane sẽ được tăng cường RẤT MẠNH khi uống cùng với thức ăn.

Chống chỉ định

• Chống chỉ định ở động vật có bệnh gan hoặc bệnh thận nguyên phát.
• Không dùng cho thú mang thai (thuốc làm giảm progesterone, gây sẩy thai, quái thai).
• Cảnh báo con người: Phụ nữ có thai hoặc đang muốn có thai TUYỆT ĐỐI KHÔNG được cầm, chạm vào viên thuốc.

Thận trọng - Cảnh báo

Trong những ngày đầu điều trị, thú cưng có thể bị nôn mửa, lờ đờ, chán ăn do cơ thể bị hụt Cortisol đột ngột (hội chứng “cai steroid”). Nếu gặp stress như phẫu thuật, đi du lịch, có thể phải bổ sung Corticosteroid ngắn hạn.

Cách dùng chi tiết

Lưu ý Cực Kỳ Quan Trọng cho Bác Sĩ: LUÔN LUÔN kê sẵn một ít viên Prednisolone hoặc Dexamethasone (ưu tiên Dexamethasone vì không gây nhiễu kết quả test ACTH sau này) cho chủ nuôi mang về nhà để đề phòng cấp cứu cơn Addison (suy thượng thận).

Loài

Cách dùng

Lưu ý lâm sàng

Chó

Hội chứng Cushing (HAC):
• Liều truyền thống: 2,2 – 6,7 mg/kg uống 1 lần/ngày vào buổi sáng.
• Kinh nghiệm lâm sàng hiện đại: 0,21 – 1,1 mg/kg uống mỗi 12 giờ (Chia thuốc làm 2 lần/ngày ở liều thấp tỏ ra an toàn và hiệu quả hơn rất nhiều, giúp hạn chế rủi ro hoại tử tuyến thượng thận).

Luôn kèm theo thuốc giải cứu Cortisol.

Mèo

Hội chứng Cushing:
• Khoảng 10 – 30 mg/mèo/ngày (Tương đương 3,3 mg/kg uống mỗi 12 giờ hoặc 4,3 mg/kg uống mỗi 24 giờ).

Bệnh ít gặp ở mèo.

Tác dụng phụ

CẢNH BÁO SINH TỬ – Cơn suy thượng thận cấp (Addisonian crisis):
Đây là tác dụng phụ nguy hiểm nhất, có thể xảy ra ở bất kỳ liều nào và bất kỳ lúc nào trong quá trình điều trị (thậm chí gây hoại tử tuyến thượng thận vĩnh viễn). Biểu hiện: ói mửa dữ dội, tiêu chảy, lờ đờ suy sụp, nhịp tim chậm (do tăng Kali máu).

Quá liều và cách xử lý

Dấu hiệu quá liều chính là cơn suy thượng thận cấp (Addison). Xử lý cấp cứu bằng cách truyền dịch tĩnh mạch và tiêm ngay Dexamethasone hoặc Prednisolone để bù đắp Cortisol.

Tương tác thuốc

Bản thân Trilostane làm giảm Aldosterone, do đó sẽ làm tăng nồng độ Kali trong máu. Rất nguy hiểm nếu dùng chung với:
• Thuốc ức chế men chuyển (ACEI – Benazepril, Enalapril): Tăng nguy cơ tăng Kali máu.
• Thuốc lợi tiểu giữ Kali (Spironolactone): Tăng nguy cơ tăng Kali máu nghiêm trọng.
• Mitotane, Ketoconazole: Tăng mạnh tác dụng ức chế tuyến thượng thận. (Phải đợi ít nhất 1 tháng sau khi ngưng Mitotane mới được phép dùng Trilostane).

Bảo quản thuốc

Bảo quản ở nhiệt độ phòng (khoảng 25 độ C). Không được bẻ, nghiền hoặc mở viên nang (capsule). Rửa tay sạch sau khi cho uống.

Thông tin dặn dò chủ nuôi

• Bắt buộc: Phải cho bé uống thuốc cùng với bữa ăn để thuốc ngấm tốt nhất.
• Tuyệt đối không tự ý tăng liều hay ngưng thuốc mà không hỏi bác sĩ.
• Nếu thấy bé ói mửa, tiêu chảy, mệt lả đi, hãy NGƯNG THUỐC NGAY LẬP TỨC và cho bé uống viên giải cứu (Prednisolone/Dexamethasone) mà bác sĩ đã phát sẵn, sau đó lập tức đưa bé tới phòng khám.

Thông tin biên tập viên

Biên tập bởi đội ngũ HelloVet